Araştırma ortaya koydu: Vücuttaki organlar farklı hızlarda yaşlanıyor

Avusturya Bilimler Akademisi CeMM Moleküler Tıp Araştırma Merkezi ve Viyana Üniversitesi Ludwig Boltzmann Ağ Tıbbı Enstitüsü ekipleri, 40 farklı doku tipinden 25 712 görüntüyü inceleyerek insan vücudundaki organların biyolojik yaşlanma hızlarının birbirinden farklı olduğunu ortaya koydu. Çalışma, Nature Medicine dergisinde yayımlandı ve organların tek tip bir yaşlanma çizgisini takip etmediğini gösterdi.

Yapay zeka destekli modeller, yaklaşık 480 milyon görüntü parçasını analiz ederek her organın mikroskobik yapısından biyolojik yaşını tahmin etti. Modellerin ortalama hata payı 4,9 yıl olarak belirlendi. Yaş, doku görünümünü en çok etkileyen faktör olarak öne çıktı ve tahmin edilen biyolojik yaş, telomer kısalması, doku hasarı ve kronik hastalık sayısı gibi klasik yaşlanma göstergeleriyle bağlantılıydı.

Araştırmada, akciğer, böbrek, pankreas ve böbreküstü bezinde 20 ila 40 yaşları arasında hızlanmış yaşlanma belirtileri tespit edildi. Böbrek yetmezliği, birden fazla dokuda hızlanmış yaşlanma sinyalleriyle ilişkilendirildi; diyabet ise özellikle pankreastaki yaşlanmayı güçlü bir şekilde etkiledi. Rahimde, menopoz döneminde belirgin bir değişim gözlendi.

Doku örneklerinden elde edilen yaşlanma verileri, aynı kişilerin kanındaki gen aktivitesi profilleriyle karşılaştırıldı. Bu karşılaştırmadan kan üzerinden organ yaşını tahmin edebilen modeller geliştirildi. Kan temelli tahminler, Alzheimer, Crohn, kistik fibroz, vaskülit, diyabet ve inme gibi hastalıklarla ilişkili yaşlanma örüntülerini ortaya koydu. Araştırma, biyolojik yaşlanma alanında yeni bir anlayış sunuyor ve klinik uygulamalara yön verebilecek potansiyele işaret ediyor.