Rusya’nın tek savaş karşıtı partisinin seçime katılmasına önce izin, sonra yasak
Yabloko, Rusya’nın tek savaş karşıtı liberal partisi, 2024 yılının ilk parlamento seçimlerine katılmak üzere resmi olarak tescillenmişti. Ancak Moskova Yüksek Mahkemesi, parti federal aday listesini silmeye yönelik bir dava sonucunda Yabloko’nun seçimlere katılmasını yasakladı. Mahkeme, Yabloko’nun “barış ve özgürlük” görüşlerini aşırılıkçı olarak nitelendirerek, parti üyelerinin siyasi, kamusal ve sivil duruşu nedeniyle ceza verilmesi gerektiğini belirtti. Bu kararın ardından partinin başkan yardımcısı Nikolay Rybakov, mahkeme salonundan çıkarılırken “barış ve özgürlükten yanayız” dedi. Aynı zamanda, Yabloko’ya ait savaş karşıtı siyasetçi Lev Şlosberg, silahlı kuvvetleri “itibarsızlaştırmak” ve “yanlış bilgi yaymak” suçlamalarıyla 11 yıl 1 ay hapis cezasına çarptırılmıştı.
Yabloko, 1993 yılında Sovyetler Birliği’nin çöküşünden sonra Grigori Yavlinski tarafından kuruldu. 2003 yılında Duma’da sandalyelerini kaybettikten sonra parlamentoda temsilcisi kalmadı. 2007’de partiden çıkarılan Aleksey Navalny, 2024’te Siberya’daki bir cezaevinde hayatını kaybetti; Yavlinski, Navalny’ı “milliyetçi ve popülist” olarak tanımlamaya devam etti. 2023’te Yavlinski, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sonlandırması için Putini ikna etmeye çalışmış, ancak başarısız olmuştur. 2026 anketleri, Yabloko’nun %5’ten fazla oy alarak barajı aşabileceğini gösteriyor; bu durum Kremlin’in halk desteğinde yüzde 33’e düşüşe yol açtı.
Yabloko’nun yasaklanmasına yol açan dava, Rodina partisi tarafından açıldı. Rodina, Yabloko’nun “uluslararası LGBT hareketini” desteklediğini ve “Her zaman güneş olsun” şarkısının sözlerini kamuoyuna alıntılayarak telif hakkı ihlali yaptığını iddia etti. Yüksek Mahkemeye bu suçlamalar kabul edildi ve Yabloko paralel seçimlerden men edildi. Dava sürecinde partinin destekçilerinden 30’dan fazla kişi tutuklandı ve protesto gösterileri mahkeme binasının önünde düzenlendi. Rybakov, mahkeme kararını “yargı sürecinin taklidiydi” olarak nitelendirdi, ancak partinin popülaritesinin artması, Rusya’daki muhalefet hareketinin geleceği için kritik bir dönemeç oluşturdu.
