İran, Hürmüz Boğazı’nda deniz taşımacılığına ilişkin Umman’la yeni bir güzergah konusunda anlaşmaya “çok yakın” olduğunu duyurdu. Fakat boğazın yeniden açılmasının ABD’nin İran’a tazminat ödemesi, saldırıların durdurulması ve yaptırımların kaldırılması gibi ek şartlara bağlı olduğu bildiriliyor. Ankara’dan gelen haber, Umman’ın da “olumlu ve yapıcı” müzakereler yürüttüğünü vurguluyor. Birleşik Arap Emirlikleri ise İran’ın boğazda bir gemiye füzeyle saldırdığını açıkladı.
Arakçi, hem İran hem de Umman’ın Hürmüz Boğazı üzerinden yeni bir deniz taşımacılığı güzergahı konusunda “çok yakın” bir anlaşmaya varıldığını söyledi. Ancak bu anlaşmanın boğazın yeniden açılması için tek başına yeterli olmayacağını belirtti. Tüm tarafların çıkarlarını gözeterek, “görüşmelerin ilerlemesini etkileyebilecek eylemlerden kaçınılması” gerektiğini söyledi.
İran Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakıer Zülkadr, ABD’nin İran’a yönelik tehditlerinin sona erdirilmesi, saldırıların durdurulması, Lübnan, Filistin, Yemen ve Irak’taki müttefiklerine yönelik saldırıların sonlandırılması, İran’a yönelik abluka ve yaptırımların kaldırılması ile dondurulan varlıkların serbest bırakılması gibi talepleri sıraladı. 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın sona erdirilmesine yönelik daha geniş kapsamlı bir anlaşma açısından bu anlaşma kritik görülüyor.
Umman Dışişleri Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan gemilere yönelik ve sorumlusunu belirtmediği saldırıları kınadı. Bakanlık, “tüm tarafların çıkarlarını gözeterek müzakereleri ve sağlanan ilerlemeyi etkileyebilecek eylemlerden kaçınılmasının önemini” vurguladı. Arakçi, boğazdaki mevcut trafik ayırma düzeninin artık Tahran tarafından kabul edilmediğini belirterek, kalıcı güzergaha ilişkin teknik ve hukuki meseleler çözülene kadar İran’ın Umman ile geçici bir güzergah üzerinde görüştüğünü söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, anlaşmaya varılması için “şu anın en uygun zaman” olduğuna inandığını belirtti. “Ülkemizde uyum, güç ve birlik var. İran, savaşta galip ve güçlü” diyerek, ülkenin enerjisini gösterdi. Türkiye’de de bazı analistler, İran’ın taşımacılıkta ücreti talep etmesini bir savunma stratejisi olarak gördüğünü belirtiyor. Boğazdan geçmeye çalışan gemilere ateş açılması, küresel deniz taşımacılığını ciddi şekilde aksatırken enerji fiyatlarının yükselmesine ve enflasyonun artmasına yol açtı.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO), bir geminin kimliği belirsiz bir merminin isabet etmesi sonucu alev aldığını, ancak yangının söndürüldüğünü ve çevresel bir zarar bildirilmediğini duyurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), mevcut ablukanın başlamasından bu yana insani yardım taşıyan 30’dan fazla geminin geçişine izin verildiğini açıkladı. 53 gemi geri çevrildi, iki gemi etkisiz hale getirildi ve iki gemiye çıktı.
İran, çatışmaların şubat ayında başlamasından bu yana gıda ve temel ihtiyaçların fiyatlarının hızla arttığını belirtti. Pezeşkiyan, temel ürünlerin ithalatında yaşanan sorunlardan ABD’yi sorumlu tuttu. ABD yetkilileri, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının ABD’nin İran’a tazminat ödemesi dahil olmak üzere diğer koşullara bağlı olduğunu vurguladı. Devrim Muhafızları sözcüsü Hüseyin Muhibbi, “ABD, İran’ın koşullarını kabul ettiğinde Hürmüz Boğazı kesinlikle yeniden açılacak” diyerek, ABD’nin şartlarını kabul etmesini beklediğini söyledi.
İran’ın Umman ile önerilen anlaşma, Körfez’e giren gemiler üzerinde Tahran’a kontrol yetkisi verebileceğini belirtiyor. Bu, İran için şimdiye kadarki en büyük tavizlerden biri olarak nitelendiriliyor. ABD ise, dünyanın en önemli ticaret güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı’na erişimin İran tarafından kontrol edilmesini kabul etmeyeceğini defalarca ifade etti. Boğazın yeniden açılması için ABD’nin şartlarını kabul etmesi gerekecek, ve bu süreç yavaş yavaş ilerliyor. Bakalım bundan sonra ne olacak, haberleri yakından takip ediyoruz.
Kaynak: Orijinal Haber
